واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )
347
تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )
ذكر شده ، بين جند و خوارزم ، زادگاه شيخ مجد الدين [ بغدادى ] معروف و برادر وى مصنف مجموعهء مشهور اسناد رسمى ( رجوع شود به ص 98 ) بوده ، 4 - غوشفنج - به مسافت قريب بيست فرسخ از گرگانج « 1 » 5 - غزينز ، در محلى موسوم به براغد ( ؟ ) « 2 » . 6 - اش « 3 » . 7 - جنقان اخشه « 4 » . 8 - خرور در اطراف ساوكان « 5 » . 9 - روذان « 6 » . 10 - سرقوسته « 7 » . 11 - سيب « 8 » ، محل يا جزيرهاى در خوارزم سفلى بوده . 12 - سوبرنى يا سوبرنا « 9 » ، به گفتهء ياقوت - محلى بوده در كنار خوارزم به فاصلهء بيست فرسخ از گرگانج بر سر راه شهرستان ( يعنى در خراسان ) . 13 - تمرتاش « 10 » . در مجموعهء اسناد
--> ( 1 ) - ياقوت ، « معجم » I I I ، 825 . تلفظ اين كلمه را بدون مراعات قواعد صوتى عربى داده است . ( 2 ) - « متون » ، ص 63 . ( سمعانى ، چاپ مارگوليوس ، ذيل كلمهء « الغرينزى » ) . ( 3 ) - ياقوت ، « معجم » ، I ، 279 . ( 4 ) - همانجا ، I I ، 133 . ( 5 ) - همانجا ، 429 . ( 6 ) - همانجا ، 830 ( از العمرانى ) ( 7 ) - همانجا ، I I I ، 80 ( از العمرانى ) . ( 8 ) - همانجا ، 209 ( از العمرانى ) . ( 9 ) - همانجا ، 32 ، 182 . شهرستان در سه ميلى يا يك فرسخى شمال نسا قرار - داشته ، نزديك عشقآباد كنونى . از اينجا توان چنين نتيجه گرفت كه در آغاز قرن سيزدهم ميلادى اراضى مزروع خيلى بيش از قرن دهم ميلادى به طرف جنوب ممتد بوده . مقدسى ( 344 ، حاشيه O ) بر اين راه فقط از يك قريه ياد مىكند ( قريهء اردكوا ) كه يك مرحله با گرگانج فاصله داشته . در ديگر مراحل رباطهائى برپا بوده است . ( 10 ) - ياقوت ، « معجم » ، I ، 873 .